Sunucu ve Sanallaştırma Veri Kurtarma: RAID, VMware ve Hyper-V Senaryoları

Hızlı cevap: Sunucu ve sanallaştırma ortamlarında veri kaybı, tek bir diskin arızasından çok daha karmaşıktır çünkü RAID dizileri, sanal makine diskleri ve anlık görüntü zincirleri iç içe geçmiştir. Sunucunuz çöktüyse, sanal makineler açılmıyorsa ya da datastore bozulduysa yapılacak en tehlikeli şey paniğe kapılıp rebuild başlatmak veya diskleri yuvalarından çıkarıp sırasını bozmaktır. Önce hiçbir şeye dokunmayın, disk sırasını ve dizinin durumunu kayıt altına alın. Bu vakalar kurumsal düzeyde, gizlilik sözleşmesiyle ve mümkünse hizmet kesintisini en aza indirecek şekilde ele alınır. Ankara DSET kurumsal hat: +90 536 662 38 09.

Neden sunucu kurtarma farklı bir iştir?

Bir masaüstünde tek disk vardır. Sunucuda ise genelde birden çok disk bir RAID dizisi oluşturur ve bu dizinin üzerinde bir sanallaştırma katmanı (VMware ESXi, Microsoft Hyper-V, Proxmox) çalışır. Onun da üzerinde, her biri ayrı bir disk dosyası olan sanal makineler oturur. Bu katmanların herhangi biri bozulduğunda, sorunu çözmek için tüm zinciri doğru sırayla yeniden inşa etmek gerekir. Bu yüzden sunucu kurtarma, hem donanım hem dosya sistemi hem de sanallaştırma bilgisi ister.

En sık görülen sunucu vakaları

  • Çoklu disk arızası: RAID 5'te ikinci disk, RAID 6'da üçüncü disk arızalandığında dizi düşer. RAID 5 senaryosunu RAID 5 çöktü yazımızda anlattık.
  • Yanlış rebuild: Arızalı diski değiştirip yanlış rebuild başlatmak, dizinin tutarlılığını kalıcı bozabilir.
  • Bozuk datastore: VMware VMFS bölümü ya da Hyper-V'nin bulunduğu volume bozulur, sanal makineler erişilemez olur.
  • Silinen veya bozulan VM: Bir sanal makine yanlışlıkla silinir ya da VHDX, VMDK dosyası bozulur.
  • Snapshot zinciri kopması: Anlık görüntü zinciri kırıldığında VM açılmaz.

Ne yapmamalısınız?

Sunucu vakalarında ilk müdahale her şeyi belirler. Paniğe kapılıp rebuild başlatmayın. Diskleri yuvalarından çıkarıp sırasını karıştırmayın, çıkarmanız gerekiyorsa her diski numaralandırın. Arızalı dizinin üzerine yeni kurulum yapmayın. Bozuk VM dosyasını üzerine yazacak işlemlerden kaçının. Bu hataların neden kritik olduğunu veriyi yok eden 9 hata yazımızda topladık.

Laboratuvarda sunucu kurtarma

DSET'te bir sunucu vakası katman katman çözülür. Önce her disk ayrı ayrı, birebir ve diski yormadan kopyalanır, orijinal disklere bir daha dokunulmaz. Sonra RAID parametreleri (disk sırası, blok boyutu, parite düzeni) çözümlenerek dizi sanal ortamda yeniden kurulur. Ardından sanallaştırma katmanı ve VMFS, VHDX veya VMDK yapıları analiz edilir ve sanal makineler ile içlerindeki veriler çıkarılır. NAS sistemleri için de benzer bir yol izleriz: Synology NAS çöktü.

Kurumsal gizlilik ve süreklilik

Sunucu verisi genelde şirketin en hassas bilgisini taşır: muhasebe, müşteri veritabanı, e-posta. Bu yüzden süreç KVKK uyumlu çift taraflı gizlilik sözleşmesiyle yürütülür. Kurumsal vakalarda öncelikli müdahale ve raporlama sunarız.

Sıkça Sorulan Sorular

RAID rebuild başlattım, geç mi kaldım?

Mutlaka değil ama hemen durun. Yanlış rebuild bazı vakalarda kurtulmayı zorlaştırır. Diskleri olduğu gibi bırakıp uzmana danışın.

Silinen sanal makine geri gelir mi?

Çoğu zaman evet. VM diski üzerine yeni veri yazılmadıysa, datastore üzerinden kurtarma mümkündür.

Sunucu çalışırken mi getirmeliyim?

Veri kaybı şüphesi varsa sunucuyu daha fazla yormamak en doğrusudur. Durumu kayıt altına alıp bize danışın.

Şifreli sanal disklerde durum ne?

Şifreleme varsa anahtar gerekir, tıpkı BitLocker vakalarında olduğu gibi.

Sunucunuzda veri kaybı yaşadıysanız, dizine dokunmadan kurumsal hattımıza ulaşın. Ankara Hacettepe Teknokent: +90 536 662 38 09.