Hard Disk Tıkırtı (Klik) Sesi Çıkarıyor: Durdurun, Verisi Kurtulur

Hızlı cevap: Hard diskiniz tıkırtı veya klik klik sesi çıkarıyorsa yapılacak ilk ve en önemli şey diski kapatmaktır. Bu ses neredeyse her zaman okuma kafasının plakaya çakmasından ya da motorun sıkışmasından gelir. Disk çalışmaya devam ettikçe kafa, verinin yazılı olduğu yüzeyi her turda biraz daha kazır. Saniyeler önemlidir. Diski temiz oda ortamına alıp donanımsal müdahale yapan bir laboratuvara ulaştırın. DSET, Ankara Hacettepe Teknokent laboratuvarında bu vakaların büyük çoğunluğunu kurtarıyor. Acil hat: +90 536 662 38 09.

O ses tam olarak ne anlatıyor?

Mekanik bir hard disk, içinde dakikada 5400 ila 7200 tur dönen cam veya alüminyum plakalar barındırır. Veriyi okuyan kafa, bu plakaya değmeden, üzerinde havadan ince bir yastıkta süzülür. Aradaki mesafe bir saç telinin binde biri kadardır. Bu denge bozulduğunda kafa plakaya dokunur ve o meşhur tıkırtı ortaya çıkar.

Sesi çıkaran şey çoğunlukla şunlardan biridir:

  • Kafa çakması (head crash): Disk düşmüş, sarsılmış ya da yıllarca yorulmuştur. Kafa park alanına dönemez, sürekli plakayı tarar.
  • Motor sıkışması (stiction): Özellikle uzun süre kapalı kalmış disklerde mil yatağı tutukluk yapar, plaka dönmeye başlayamaz.
  • Servo hatası: Kafa, plaka üzerindeki konum izlerini okuyamaz, doğru yeri bulamayıp ileri geri vurur.

Ankara laboratuvarımıza gelen klik sesli disklerin büyük bölümü ilk iki gruba giriyor. İyi haber şu: bu arızaların çoğunda veri hâlâ plakanın üzerinde duruyor. Sorun veriyi okuyacak mekanizmada.

Diski açıp denemek neden felaket olur?

İnternette "hard diski buzdolabına koy" ya da "yan yan vur düzelir" gibi öneriler dolaşıyor. Bunların hiçbirini yapmayın. Klik sesi çıkaran bir disk, her açılışta kendi verisini biraz daha siliyor demektir. Bir USB kutusuna takıp birkaç kez daha denemek, çoğu zaman kurtarılabilir bir vakayı kurtarılamaz hale getirir.

Diski evde ya da sıradan bir bilgisayarcıda açmak da aynı kapıya çıkar. Plakaların yüzeyi normal oda havasındaki toz zerresini bile kaldırmaz. Bir toz parçası, kafayla plaka arasına girdiğinde mini bir kaza zinciri başlatır. Bu yüzden disk, ISO 14644-1 Sınıf 100 muadili temiz oda ortamında açılmalıdır.

Laboratuvarda süreç nasıl işliyor?

DSET temiz odasında klik sesli bir disk şu adımlardan geçer:

  1. Teşhis: Disk steril ortamda açılır, kafa ve plaka durumu mikroskop altında incelenir. Çiziğin derinliği kurtulma oranını belirler.
  2. Kafa değişimi: Bozuk okuma kafası, aynı model ve aynı üretim partisinden bir donör diskten alınan sağlam kafayla değiştirilir. Donör eşleşmesi bu işin en kritik kısmıdır, yanlış parça veriyi büsbütün riske atar.
  3. Görüntü alma: Disk artık okunabilir hale geldiğinde, PC-3000 veya DeepSpar imager ile sektör sektör birebir kopya çıkarılır. Orijinal diske bir daha dokunulmaz, tüm kurtarma bu kopyadan yapılır.
  4. Dosya çıkarımı: Kopyadan dosya sistemi yeniden inşa edilir, fotoğraflarınız, belgeleriniz ve veritabanlarınız teslim edilir.

Bu sürecin ne kadar sürdüğünü merak ediyorsanız, cihaz tipine göre ayrıntılı süreleri veri kurtarma kaç gün sürer yazımızda bulabilirsiniz.

Hangi durumda veri gerçekten gider?

Dürüst olalım. Her vaka mucize değildir. Kafa, plakanın manyetik kaplamasını derin biçimde kazıdıysa o bölgedeki veri fiziksel olarak yok olmuştur. Bu yüzden ilk tıkırtıda diski kapatmak bu kadar önemli. Bir saat çalışan bir diskle, çıkar çıkmaz kapatılan bir disk arasında dünya kadar fark var.

Ankara'da ne yapmalısınız?

Diski kapatın, sarsmayın, statik elektrikten uzak tutun ve antistatik bir poşete ya da temiz bir beze sarın. Sonra bizi arayın. Çankaya ofisimizde randevuyla teslim alıyoruz, şehir dışından gelenler için kargo kabul prosedürümüz var. İlk teşhis ve fiyat keşfi ücretsizdir, KVKK uyumlu gizlilik sözleşmesi imzalanır.

Sıkça Sorulan Sorular

Klik sesi çıkaran disk kesin kurtulur mu?

Garanti veren kimseye güvenmeyin. Ancak disk ses çıkarır çıkmaz kapatıldıysa kurtulma şansı yüksektir. DSET'te bu vakalardaki başarı oranımız genel ortalamamız olan yüzde 99,4'e yakın seyrediyor.

Tıkırtı sesini kendim durdurabilir miyim?

Hayır. Sesi durdurmanın tek güvenli yolu diski kapatmaktır. Vurmak, soğutmak ya da farklı kabloyla denemek zarar verir.

Donör disk ne demek, neden gerekiyor?

Donör, sizinkiyle aynı model ve üretim partisinden, sağlam bir vericidir. Bozuk kafanızı onun sağlam parçasıyla değiştiririz. Bu yüzden bazen aynı modelden ikinci bir disk tedarik süreci yaşanır.

Disk hiç açılmıyor, dönmüyor bile. Yine de umut var mı?

Evet. Bu genelde motor sıkışması ya da elektronik kart arızasıdır ve plaka el değmemiştir. Bu vakalarda kurtulma oranı çoğu zaman daha da yüksektir.

Hard diskiniz tıkırdıyorsa beklemeyin. Ankara Hacettepe Teknokent laboratuvarımıza ulaşın: +90 536 662 38 09. Verilerinizi önemsiyoruz.