Hızlı cevap: Türkiye'de nitelikli (güvenli) elektronik imza, 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu uyarınca elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur. Mobil imza, operatörün SIM kartına yerleştirdiği nitelikli sertifikaya dayanan bir elektronik imza türüdür. KEP (Kayıtlı Elektronik Posta) ise gönderi zamanını ve içeriğini yasal delil değeriyle kayıt altına alan resmi bir iletişim kanalıdır. Bir uyuşmazlıkta bu imzaların geçerliliği, sertifika zinciri, zaman damgası ve belge bütünlüğü üzerinden adli olarak incelenir.

Elektronik imza türleri ve hukuki değer

Elektronik imza tek bir şey değildir. Hukuki sonucu, dayandığı teknik güvenceye göre değişir. Pratikte üç kademeden söz edilir.

İmza türü Teknik dayanak Hukuki karşılık
Basit elektronik imza Taranmış imza, e-posta sonu isim Zayıf, tek başına ıslak imza yerine geçmez
Gelişmiş elektronik imza İmzalayana bağlı, değişikliği belli eden yöntem Delil değeri var, koşullara bağlı
Nitelikli (güvenli) elektronik imza Nitelikli sertifika, güvenli imza aracı Islak imza ile aynı hukuki sonuç

Türkiye'de asıl güçlü olan nitelikli elektronik imzadır. 5070 sayılı Kanun'a göre güvenli elektronik imza, kanunların resmi şekle ya da özel bir merasime tabi tuttuğu bazı işlemler dışında, elle atılan imza ile aynı ispat gücüne sahiptir. Nitelikli sertifikayı yalnızca BTK tarafından yetkilendirilen Elektronik Sertifika Hizmet Sağlayıcıları verir.

Mobil imza nedir, e-imzadan farkı ne?

Mobil imza da bir nitelikli elektronik imzadır. Farkı, sertifikanın ayrı bir USB token yerine cep telefonunun SIM kartında saklanmasıdır. Kullanıcı imzalama isteğini telefonuna gelen ekranda kişisel bir PIN ile onaylar.

  • Klasik e-imza genelde bir donanım token ve kart okuyucu gerektirir.
  • Mobil imza yalnızca telefon ve operatör aboneliği ister.
  • İkisi de aynı hukuki sonucu doğuran nitelikli imza kategorisindedir.

Bu yüzden pratikte fark hukuki değil, kullanım kolaylığıyla ilgilidir. Mobil imza saha kullanımında ve uzaktan onay süreçlerinde daha pratiktir.

KEP: kayıtlı elektronik posta neden farklı?

KEP sıradan e-postadan farklıdır. Normal e-postada gönderinin ne zaman ve hangi içerikle gittiğini bağımsız biçimde kanıtlamak zordur. KEP sisteminde ise gönderinin zamanı, içeriği ve karşı tarafa ulaştığı, sistemin ürettiği delil kayıtlarıyla belgelenir.

Türk Ticaret Kanunu, tacirler arasındaki bazı ihbar ve itirazların KEP üzerinden yapılabileceğini öngörür. Bu, KEP'i resmi tebligat ve ticari yazışmalarda güçlü bir delil aracı yapar. Sıradan e-posta ile KEP arasındaki temel fark şudur.

Özellik Sıradan e-posta KEP
Gönderim zamanı ispatı Zayıf, tartışılabilir Sistem tarafından kayıtlı
İçerik bütünlüğü Garanti edilmez Kayıt altında
Yasal tebligat değeri Sınırlı Mevzuatla tanımlı

E-imza ve KEP'in adli incelemesi

Bir uyuşmazlıkta "bu belge gerçekten imzalandı mı, sonradan değiştirildi mi" sorusu ortaya çıkar. Dijital imzanın adli incelemesi şu başlıklara bakar:

  • Sertifika zinciri doğrulama: İmza, yetkili bir sertifika sağlayıcının geçerli sertifikasıyla mı atıldı.
  • İptal durumu: İmza anında sertifika iptal listelerine (CRL/OCSP) göre geçerli miydi.
  • Zaman damgası: İmzanın hangi anda atıldığı bağımsız bir zaman damgasıyla teyit ediliyor mu.
  • Belge bütünlüğü: İmzadan sonra belgenin özet değeri (hash) değişmiş mi, yani içerik sonradan oynanmış mı.
  • İmzalama bağlamı: İmza doğru belgeye mi ait, format geçerli mi.

Bu incelemeler, belgenin delil zincirini koruyacak biçimde yapılmalıdır. Aksi halde adli değeri tartışmalı hale gelir. Delil zinciri ve mahkeme kabul edilebilirliği konusunda ayrı yazılarımız bu süreci ayrıntılandırır.

KAOS ve DSET yaklaşımı

DSET, elektronik imzalı ve KEP kayıtlı belgelerin adli incelemesini, delil zincirini bozmadan yürütür. İmza bütünlüğü, zaman damgası ve sertifika geçerliliği üzerine teknik tespit raporu hazırlarız. Bu yazı genel bir bilgilendirmedir, somut bir uyuşmazlıkta hukuki görüş için avukatınıza danışmanız gerekir. Bizim alanımız teknik tespit ve bilirkişi düzeyinde adli incelemedir.

Bağlantılı okumalar: adli bilişim delili ve mahkeme kabul edilebilirliği, WhatsApp yazışmaları delil olur mu, hash doğrulama nedir, adli bilişim süreci ve KVKK delil zinciri, Ankara adli bilişim bilirkişi mütalaası.

Sık sorulan sorular

Nitelikli elektronik imza ıslak imza yerine geçer mi? Evet. 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu'na göre güvenli (nitelikli) elektronik imza, kanunların resmi şekle veya özel merasime bağladığı istisnalar dışında, elle atılan imza ile aynı hukuki sonucu doğurur. Nitelikli sertifikanın yalnızca BTK tarafından yetkilendirilmiş sağlayıcılardan alınmış olması gerekir.

Mobil imza ile e-imza arasında hukuki fark var mı? Hukuki sonuç açısından ikisi de nitelikli elektronik imzadır, aynı ispat gücüne sahiptir. Fark tekniktir. E-imza genelde USB token ve kart okuyucu gerektirirken, mobil imza sertifikayı telefonun SIM kartında saklar ve imzayı bir PIN ile telefondan onaylatır.

KEP ile gönderilen bir yazı mahkemede delil olur mu? KEP, gönderinin zamanını ve içeriğini sistemin ürettiği kayıtlarla belgelediği için sıradan e-postaya göre çok daha güçlü bir delil değeri taşır. Mevzuat, tacirler arasında bazı ihbar ve itirazların KEP üzerinden yapılabileceğini öngörür. Somut olayda delil değerinin nasıl değerlendirileceği için hukuki danışmanlık önerilir.

Kaynaklar

Elektronik imzalı veya KEP kayıtlı belgelerin adli incelemesi için Ankara Hacettepe Teknokent'teki ekibimizle görüşebilirsiniz. DSET ile iletişime geçin.